Addysg Cymru

Read this page in English

Mae Academi Seren yn rhaglen a ariennir yn llawn gan Lywodraeth Cymru i gefnogi dyheadau ac uchelgeisiau ein dysgwyr mwyaf galluog, gan helpu i ehangu eu gorwelion, datblygu angerdd yn eu maes astudio dewisol, a chyrraedd eu potensial academaidd.

Mae ar gael i ddysgwyr blynyddoedd 8 i 13 o ysgolion gwladol a cholegau addysg bellach ledled Cymru sydd wedi cael eu nodi gan eu sefydliad fel un sy’n bodloni’r meini prawf cymhwysedd.

Cynigir Academi Seren cyfleoedd i’n dysgwyr mwyaf galluog ymgolli mewn profiad uwchgwricwlaidd sefydledig i:

• danio eu chwilfrydedd a chymhelliant ar gyfer eu dysgu
• eu grymuso i wneud dewisiadau uchelgeisiol, gwybodus am eu llwybr addysgol yn y dyfodol a
• datblygu eu gallu i gyrraedd eu potensial a llwyddo mewn prifysgolion blaenllaw iawn.

Yn y flwyddyn academaidd ddiwethaf, mae Academi Seren wedi cefnogi tua 23,000 o ddysgwyr Seren o bob rhan o Gymru, a diolch i gydweithio gydag ysgolion a cholegau mae’r rhaglen wedi datblygu.

Meini prawf cymhwysedd

Mae mwy o hyblygrwydd wedi galluogi arweinwyr addysgu i nodi dysgwyr ar gyfer yr academi ym Ml 8 a Bl9.

Pecyn rhaglen newydd

Gallwch gael mynediad at becyn Rhaglen Athrawon Cam Un drwy gofrestru ar Seren Space.

Adnodd i helpu athrawon i chwalu’r rhwystrau i gyfranogiad fel y gall dysgwyr o gefndiroedd difreintiedig gymryd rhan yn yr academi yn ystod y diwrnod ysgol.

Seren Space

Llwyfan ar-lein, ar gyfer dysgwyr Bl 10 i 13. Gall athrawon hefyd gofrestru i fod yn rhan o gymuned Athrawon Seren lle gallant gael mynediad at adnoddau a chyfathrebu. 

Adeiladu cysylltiadau â phrifysgolion

Bellach gall Seren gynnig llety preswyl newydd Prifysgol Caergrawnt a phreswylfa ddeintyddol Prifysgol Caerdydd fel rhan o’r gyfres o chwe phrofiad preswyl ar gyfer Bl 12, ac erbyn hyn mae yna gynnig newydd gan Brifysgol Caerwysg i raddedigion Seren.

Prifysgolion yng Nghymru

Gan adeiladu ar ein partneriaethau sefydledig gyda Phrifysgolion yng Nghymru, cynhaliwyd pum diwrnod “Prifysgol Ddwys” ledled Cymru ar gyfer Bl 10.

Arweinyddiaeth Prifysgol Abertawe ar gyfer digwyddiadau cenedlaethau’r dyfodol

Eleni bu 280 o ddysgwyr Seren yn cymryd rhan gyda chyn Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau, Hillary Clinton, ei gŵr, cyn-Arlywydd yr Unol Daleithiau Bill Clinton a’r cyn Prif Weinidog Mark Drakeford.

Cystadleuaeth ddadlau

Cynhaliwyd y gystadleuaeth ddadlau flynyddol gyntaf Bl 9 Seren gydag 16 o ysgolion o bob rhan o Gymru yn cymryd rhan yn y rownd derfynol yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen.  Sicrhewch fod eich ysgol/ysgol yn cymryd rhan y flwyddyn hon!  Bydd eich cydlynydd hwb yn trefnu’r cystadlaethau rhwng ysgolion yn eich ardal.

Pecyn cymorth uwch-gwricwlaidd

Lluniwyd pecyn cymorth uwch-gwricwlaidd mewn cydweithrediad ag Oxplore, sy’n cynnwys canllawiau dosbarth, adnoddau a thaflenni gwaith i athrawon herio dysgwyr gyda dadleuon a syniadau sy’n mynd y tu hwnt i’r hyn a drafodir yn yr ystafell ddosbarth.

Axiom Maths

Mae 40 o ysgolion bellach wedi’u partneri ag Axiom Maths i gyflwyno rhaglen fathemateg uwch gwricwlaidd ychwanegol i ddysgwyr Blwyddyn 8 Seren o fis Medi 2024. Yn dilyn cynllun peilot her fathemateg dan arweiniad athrawon yn Sir Benfro, rydym yn lansio her fathemateg genedlaethol i holl ysgolion Seren gymryd rhan eleni.

Read this page in English

Rhaglen gyfnewid dysgu rhyngwladol Cymru yw Taith. Mae’n cynnig cyfleoedd sy’n newid bywydau i ddysgu, astudio a gwirfoddoli ym mhedwar ban byd.  Ar 3 Hydref bydd ffenestr ymgeisio nesaf Taith yn agor ar gyfer ‘Llwybr 2’.

Beth yw’r Llwybr 2?

Mae cyllid Llwybr 2 ar gael i unrhyw sefydliad addysg neu hyfforddiant nad yw’n gwneud elw sydd wedi’i leoli yng Nghymru, sydd eisiau cael arian ar gyfer prosiect cydweithredol rhyngwladol.  Gall sefydliadau yn y sectorau ysgolion, ieuenctid, addysg oedolion ac addysg bellach/addysg a hyfforddiant galwedigaethol wneud cais. 

Er mwyn bod yn gymwys i gael cyllid, rhaid i brosiect gefnogi arloesedd addysgol a mynd i’r afael â mater penodol neu flaenoriaeth sector yng Nghymru. 

Mae prosiectau Llwybr 2 yn cynnig cyfleoedd i staff a dysgwyr wella eu dealltwriaeth, eu gwybodaeth a’u cymhwysiad o thema neu bwnc allweddol wrth ddatblygu allbwn prosiect o’u dysgu mewn cydweithrediad â phartneriaid rhyngwladol.

Allbwn y prosiect

Er bod ymweld â phartner rhyngwladol, a elwir yn symudedd, yn rhan o brosiectau Llwybr 2, nid prif ffocws y prosiectau hyn yw’r buddion personol i gyfranogwyr unigol. Yn hytrach, bwriad symudedd rhyngwladol yw hwyluso datblygu a chwblhau’n llwyddiannus prosiectau sy’n mynd i’r afael â mater penodol neu flaenoriaeth sector yng Nghymru.  Mae prosiectau Llwybr 2 yn ymwneud â chreu a rhannu canlyniadau sy’n dod â manteision parhaol – nid yn unig i’r sefydliadau dan sylw, ond hefyd i sector yr ymgeisydd, yn ogystal ag i Gymru a’r gwledydd partner rhyngwladol. 

Themâu

Er mwyn bod yn gymwys ar gyfer cyllid Llwybr 2, rhaid i brosiectau eich sefydliad gyd-fynd ag o leiaf un o’r themâu Taith a nodwyd.  Ar gyfer Llwybr 2 2024 y themâu yw ‘Datblygiadau mewn Addysg’, ‘Amrywiaeth a Chynhwysiant’ a ‘Cynaliadwyedd a Newid Hinsawdd’.  Mae’n werth nodi bod themâu Taith yn cael eu gosod yn flynyddol, felly efallai y byddwch yn eu gweld yn newid yn y blynyddoedd i ddod.

Mae Taith yn ymroi i wneud cyfnewid rhyngwladol yn fwy cynhwysol a hygyrch i bawb. Mae ei strategaeth yn canolbwyntio ar helpu pobl sydd heb eu cynrychioli’n ddigonol mewn teithiau cyfnewid rhyngwladol – fel y rhai o gefndiroedd difreintiedig neu leiafrifoedd ethnig, unigolion anabl, a phobl ag anghenion dysgu ychwanegol – i gael mynediad i’r cyfleoedd gwerthfawr hyn.

Chwilio am ysbrydoliaeth?

• Ymunodd Ysgol Gynradd Pencoed â dwy ysgol arall, sef Ysgol y Gogarth ac Ysgol Pen Rhos, i wneud cais am gyllid Llwybr 2 Taith i gefnogi datblygiad a chynaliadwyedd ysgolion bro yng Nghymru.
• Plan International UK: Bydd y prosiect rhithwir hwn yn grymuso gweithwyr proffesiynol yn y sector ieuenctid yng Nghymru i greu amgylcheddau cefnogol ar gyfer trafodaethau hanfodol, mynd i’r afael â phynciau sensitif, a helpu pobl ifanc. Bydd yn darparu adnoddau i herio agweddau ac ymddygiadau sy’n cyfrannu at Drais ar sail Rhywedd.
• Bydd Chwaraeon Anabledd Cymru yn creu dau adnodd i helpu pobl i nodi’r llwybrau para-chwaraeon sydd ar gael a deall proffiliau namau a gofynion cyrff llywodraethu cenedlaethol wrth recriwtio athletwyr.
• Bydd Coleg Caerdydd a’r Fro yn datblygu adnodd arloesol i hybu cyfraddau cyflogaeth ar gyfer unigolion ag ADY drwy helpu cyflogwyr a rhwydweithiau cymorth i ddarparu cyfleoedd ystyrlon, cynaliadwy i bobl niwroamrywiol.
• Bydd ColegauCymru yn mynd i’r afael â materion o adroddiad a gyhoeddwyd gan Estyn ym mis Mehefin 2023 ar aflonyddu rhywiol rhwng cyfoedion ymhlith pobl ifanc 16-18 oed mewn addysg bellach. Bydd y prosiect yn canolbwyntio ar atal agweddau a diwylliannau misogynistaidd mewn dysgwyr AB a datblygu Cymuned Ymarfer drawswladol.
• Yn unol â nodau cydraddoldeb Taith a Llywodraeth Cymru, ac yn benodol y weledigaeth yn Cymru Wrth-hiliol, ymgeisiodd Diverse Cymru am gyllid i ddatblygu  adnoddau cynhwysol sy’n cael eu harwain gan y gymuned. Bwriad yr adnoddau hyn yw cydnabod anghydraddoldebau sy’n wynebu cymunedau ethnig yn y sector dysgu oedolion yng Nghymru. 

Mae gwefan Taith yn ei gwneud hi’n hawdd hidlo crynodebau o brosiectau.  Defnyddiwch y golofn ar y chwith i hidlo yn ôl Llwybr, a chliciwch ar yr eicon chwyddwydr wrth ymyl enw’r sefydliad i weld crynodebau byr o brosiectau a ariannwyd mewn galwadau blaenorol.

Paratoi i ymgeisio

Amserlen ar gyfer ceisiadau

• 3 Hydref 2024: Agor galwad ariannu Llwybr 2 (2024).
• 21 Tachwedd 2024, 12pm: Dyddiad cau ar gyfer ceisiadau:
• Mawrth 2025: Bydd yr holl sefydliadau sy’n ymgeisio yn cael eu hysbysu am y canlyniad.
• 1 Mai 2025: Gall prosiectau ddechrau.

Am wybod mwy?  Beth am gofrestru ar gyfer un o weminarau Taith?

Yn y gweminarau hyn, bydd Taith yn rhoi trosolwg o alwad ariannu Llwybr 2 2024 ac yn rhannu manylion y meini prawf cymhwystra, gweithgareddau a chostau cymwys, yn ogystal ag arweiniad ar sut i baratoi ar gyfer eich cais.

Bydd hwn hefyd yn gyfle gwych i sefydliadau godi unrhyw gwestiynau gyda thîm Taith.

8 Hydref 12.00-13.30 Sesiwn Saesneg

8 Hydref 16:00-17:30 Sesiwn Gymraeg

22 Hydref 12:00-13:30 Sesiwn Gymraeg

22 Hydref 16:00-17:30 Sesiwn Saesneg

I gael gwybod rhagor am Taith a’r arian sydd ar gael ewch i www.Taith.cymru.

Read this page in English

Wrth i’r flwyddyn ysgol newydd godi stêm, mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg wedi amlinellu ei blaenoriaethau ac yn sôn am sut y bydd plant a phobl ifanc yn parhau i fod wrth wraidd y polisi addysg. Mae hefyd yn croesawu Vikki Howells, y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch newydd, i dîm Addysg Llywodraeth Cymru.

Dywed Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, Lynne Neagle:

“Yn ystod fy chwe mis fel Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, cefais y fraint o weld y gwaith rhagorol sy’n cael ei wneud yn ein hysgolion a’n colegau. Mae’n amlwg ein bod i gyd yn rhannu’r un flaenoriaeth, wrth roi buddiannau plant a phobl ifanc yn gyntaf bob amser yn ein penderfyniadau.

Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at gydweithio â chi i gyd eto y tymor hwn, wrth i mi adnewyddu fy ffocws ar godi safonau a chyrhaeddiad, parhau i wella presenoldeb a sicrhau lles pob dysgwr.

Mae gwrando a siarad â chi yn rhywbeth yr wyf wedi ei werthfawrogi’n fawr, mewn cyfarfodydd bord gron gweinidogol, ar ymweliadau ac mewn digwyddiadau. Y tymor diwethaf fe wnaeth hyn fy helpu i benderfynu peidio â bwrw ymlaen i newid dyddiadau tymhorau ysgol, ac i ddarparu cefnogaeth ychwanegol ar gyfer y cwricwlwm a gwaith parhaus i symleiddio gweithredu ADY. Ac mae’r gwerth yr ydym yn ei roi ar ein gweision cyhoeddus a’ch ymrwymiad i wella bywydau ein dysgwyr yn cael ei adlewyrchu ym mhenderfyniad y Llywodraeth i ddyfarnu codiadau cyflog uwch na chwyddiant.

Mae’r Prif Weinidog wedi nodi ei blaenoriaethau ar gyfer gweddill y Llywodraeth yn dilyn yr hyn a glywodd yn ystod yr haf. Roedd gwella safonau mewn ysgolion a cholegau yn uchel iawn ar yr agenda.

Yn ddiweddarach y tymor hwn byddaf yn nodi blaenoriaethau clir gyda’r nod o wella safonau i bob dysgwr. Bydd hyn yn canolbwyntio ar welliannau amlwg mewn llythrennedd a rhifedd gyda lles a thegwch yn flaenoriaeth.

Rydym yn cefnogi ysgolion i fabwysiadu dulliau arloesol o addysgu rhifedd a llythrennedd a rhoi ein fframwaith llythrennedd a rhifedd ar sail statudol. Mae hyn ochr yn ochr â’n Rhaglen Gymorth Mathemateg sy’n darparu adnoddau a gweithgareddau addysgu cynhwysfawr i bob dysgwr.

Mae cam dau ein cynllun peilot Pencampwyr Cyrhaeddiad yn dechrau y mis hwn a bydd mwy o ysgolion partner yn cael eu recriwtio i’r cynllun sy’n rhannu arferion arloesol i wella’r profiadau addysgol i ddysgwyr sy’n wynebu anfantais.

Rwy’n gwybod bod cysylltiad cryf rhwng presenoldeb yn yr ysgol a chyrhaeddiad, a dim ond os yw plant yn yr ysgol y gall ein diwygiadau lwyddo.

Rydym wedi gweld gwelliant mewn presenoldeb, ac mae digon o arferion da ar waith mewn ysgolion. Fodd bynnag, rwy’n gwybod bod mwy y gallwn ei wneud, a byddaf yn sicrhau bod ymdrechion yn cael eu targedu tuag at y grwpiau o ddisgyblion y gwyddom eu bod yn fwyaf tebygol o beidio â mynychu’r ysgol, sef y rhai o deuluoedd incwm is, plant oedran uwchradd a disgyblion mewn blynyddoedd arholiad allweddol. 

Y mis hwn byddwn yn dechrau ar flwyddyn olaf y cyfnod cychwynnol o weithredu’r system ADY. Rwyf wedi gweld cynnydd ac ymrwymiad anhygoel gan y gweithlu addysg, ac enghreifftiau gwych o ysgolion, plant a theuluoedd yn rhoi anghenion pob plentyn yn gyntaf. Cytunwyd ar fwy na 10,000 o Gynlluniau Datblygu Unigol statudol yn ystod y 12 mis diwethaf, sy’n dyst anhygoel i’n gweithlu.

Fodd bynnag, gwn o’r hyn rydych chi a rhieni yn ei ddweud wrthyf ein bod hefyd yn wynebu heriau wrth roi’r diwygiadau ADY ar waith, a dyna pam rwyf wedi gweithredu gan gynnwys comisiynu archwiliad o’r fframwaith deddfwriaethol i sicrhau ei fod yn cyflawni ar gyfer dysgwyr.

Rwy’n cydnabod yr heriau ariannol y mae llawer o deuluoedd yn eu hwynebu. Dyna pam mae gennym nifer o gynlluniau ar waith megis y Grant Hanfodion Ysgol i helpu teuluoedd incwm isel i brynu gwisg a dillad chwaraeon. Ni yw’r unig wlad yn y DU i gynnig pryd ysgol am ddim i blant ym mhob ysgol gynradd wladol, sy’n eu helpu i ddysgu ac yn sicrhau eu bod yn cael pryd maethlon. Rydym i gyd yn gwybod y gall pryd ysgol iach helpu dysgwyr i ganolbwyntio a chefnogi eu lles a’u galluogi i gyflawni eu potensial llawn, a dyna pam y byddwn yn adolygu cynnwys maethol prydau ysgol yn ystod y flwyddyn ysgol hon .

Rwy’n falch iawn bod y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch newydd, Vikki Howells, yn ymuno â mi. Mae ei phenodiad yn rhan o’r Cabinet newydd a gyhoeddwyd gan y Prif Weinidog. Mae’r tîm newydd yn cynnig sefydlogrwydd, yn tynnu ar brofiad, ac yn dod â’n doniau cyfunol at ei gilydd.

Ochr yn ochr â’r Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch, edrychaf ymlaen at weithio gyda Medr, y comisiwn newydd ar gyfer addysg drydyddol ac ymchwil sydd bellach yn weithredol, dros y flwyddyn nesaf ar wella’r gwaith cynllunio strategol ar gyfer addysg ôl-statudol, gan gynnwys cynyddu nifer y dysgwyr mewn addysg ôl-16.

Hoffwn ddiolch i bob un ohonoch am eich gwaith caled a’ch ymrwymiad parhaus wrth i ni weithio gyda’n gilydd i sicrhau bod pob dysgwr yn cael ei gefnogi i gyflawni ei botensial llawn.”

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Mae’r Grant Datblygu Disgyblion yn alluogwr allweddol ar gyfer mynd i’r afael ag effaith tlodi ar gyrhaeddiad addysgol a sicrhau cenhadaeth ein cenedl o safonau a dyheadau uchel i bawb.

Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn argymell y dylai ysgolion a lleoliadau ganolbwyntio eu gwariant ar wyth maes allweddol sydd o’r budd mwyaf i blant o aelwydydd incwm isel.

Yn ôl Estyn mae ysgolion effeithiol yn lleihau effaith tlodi drwy ganolbwyntio ar:

• sicrhau bod pob disgybl, yn enwedig y rhai sy’n profi tlodi, yn gallu manteisio ar y dysgu a’r addysgu gorau, a thrwy
• feithrin perthynas gyda ‘rhieni, y gymuned leol a gwasanaethau arbenigol i ddiwallu anghenion disgyblion a’u teuluoedd’ – daliadau allweddol Ysgolion Bro.

Astudiaethau achos

Mae astudiaethau achos fideo newydd  yn dangos sut mae’r Grant Datblygu Disgyblion yn cael ei ddefnyddio yn y ffordd orau i gefnogi plant a phobl ifanc ar draws Cymru. Mae’r ysgolion yn cynnwys Ysgol Plasmawr, Ysgol Borthyn, Ysgol Gymraeg Nant Caerau, Ysgol Gynradd Awel y Môr, Coleg Pen-y-bont ar Ogwr, Ysgol Gynradd Craigfelen, Ysgol Idris Davies, Ysgol Gynradd Llandeilo, Ysgol Gynradd y Parc.

O gefnogi dysgu ac addysgu o ansawdd uchel i ymgysylltu â theuluoedd a chodi dyheadau, mae ymarferwyr addysg mewn ysgolion a lleoliadau blynyddoedd cynnar, ysgolion cynradd ac uwchradd a lleoliadau yn rhannu sut maent yn cynllunio ac yn gwario’r grant i gefnogi cynnydd a lles dysgwyr y mae tlodi yn effeithio arnynt.

Dywedodd David Williams, pennaeth Ysgol Gynradd y Parc yn Nhreorci:

“Mae tua 65% o’n plant yn cael eu hystyried yn agored i niwed, ac felly mae’r Grant Datblygu Disgyblion wedi trawsnewid y ffordd rydym yn cefnogi ein teuluoedd bregus a’n teuluoedd incwm isel. Yr hyn y mae’n caniatáu inni ei wneud yw sicrhau bod tegwch i’n holl randdeiliaid; y disgyblion, rhieni a gofalwyr yr ysgol, a’r gymuned ehangach.

“Rydyn ni’n angerddol iawn ac yn falch iawn yma am y cyfleoedd rydyn ni’n eu rhoi i’r plant a’r rhieni. Mae’r plant yn cymryd rhan mewn amrywiaeth eang o weithgareddau. Maentyn dysgu am y triongl tân, yn tyfu ac yn meithrin eu cnydau eu hunain, ac yn edrych ar y tywydd. Mae digon o dystiolaeth eisoes o’r effaith.”

Pecynnau Cymorth y Sefydliad Gwaddol Addysgol

Mae’r Pecynnau Cymorth y Sefydliad Gwaddol Addysgol yn adnodd mynediad am ddim arall i ysgolion sy’n darparu ffynhonnell o ddulliau sy’n seiliedig ar dystiolaeth i wella dysgu ar gyfer disgyblion difreintiedig.

Lledaenu’r gair

Pan fydd rhieni a gofalwyr yn cofrestru gyda’u hawdurdod lleol bod eu plant yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim, mae hyn yn datgloi mynediad i’r Grant Hanfodion Ysgol. Mae hefyd yn golygu bod ysgolion yn cael mwy o arian.

Gyda chyflwyno prydau ysgol am ddim i ddisgyblion cynradd, nid yw llawer o rieni a gofalwyr yn sylweddoli y bydd ysgolion ar eu colled oni bai eu bod yn parhau i gofrestru eu cymhwystra.

Felly lledaenwch y gair trwy rannu: https://www.llyw.cymru/hawliwch-help-gyda-chostau-ysgol 

Hyd yn oed os nad oes angen y grant arnynt, bydd cofrestru eu cymhwystra yn golygu bod ysgolion yn cael cyllid ychwanegol.

 [CE1]Cofia be wedes i ddoe am acronymau. Tria roi’r teitl llawn yn y Gymraeg yn enwedig os mai dim ond unwaith neu ddwy mae’r acronym yn codi.

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Yn dilyn ymgynghoriad yn gynharach eleni, mae canllawiau statudol ar Ddysgu 14 i 16 o dan y Cwricwlwm i Gymru wedi cael eu cyhoeddi heddiw.

Mae hyn yn ategu cyhoeddi’r don gyntaf o fanylebau arholiadau TGAU  newydd gan CBAC yn ddiweddarach y mis hwn. Eu nod yw cefnogi ysgolion i drefnu a chynllunio eu cwricwlwm ar gyfer y garfan gyntaf o ddysgwyr blwyddyn 10 i gael eu haddysgu o dan y Cwricwlwm i Gymru o fis Medi 2025.

Beth nesaf?

O fis Medi 2025 dylid trefnu’r cynnig cwricwlwm ar gyfer pobl ifanc 14 i 16 oed o amgylch pedair elfen yr Hawl i Ddysgu 14 i 16 ochr yn ochr â’r cymwysterau yn ystod blynyddoedd 10 ac 11.

Beth fydd angen i ysgolion/ymarferwyr ei wneud?

Cynllunio cynnig cwricwlwm 14 i 16 sydd:

• yn sicrhau bod popeth y mae dysgwyr yn ei brofi ar drywydd y pedwar diben.
• yn cynnwys cymysgedd priodol o gymwysterau cyffredinol, galwedigaethol a rhai seiliedig ar sgiliau ar wahanol lefelau, sy’n seiliedig ar anghenion eu dysgwyr, a phob dysgwr yn elwa ar gymwysterau heriol, ymestynnol ac uchelgeisiol mewn Cymraeg, Saesneg, Mathemateg a’r Gwyddorau.
• yn darparu amser cwricwlwm pwrpasol i gefnogi eu dysgwyr i ddeall eu cryfderau, ac i gynllunio ar gyfer eu camau nesaf ôl-16.

• yn sicrhau bod eu holl ddysgwyr ym mlynyddoedd 10 ac 11 yn parhau i ddysgu ar draws pob Maes ac elfen orfodol o’r cwricwlwm, a’u bod yn gwneud cynnydd ym mhob un o bedair elfen yr Hawl i Ddysgu. 

Wrth i ysgolion gynllunio ar gyfer Medi 2025, byddwn yn darparu adnoddau i gefnogi ymarferwyr ac uwch-arweinwyr i gynllunio eu cynnig cwricwlwm yn unol â’r canllawiau. Bydd hyn yn cynnwys map o broses gynllunio’r cwricwlwm ynghyd ag astudiaethau achos ar arferion da sy’n canolbwyntio ar effeithiolrwydd dysgwyr.  Bydd y deunyddiau ategol hyn yn cael eu cyhoeddi drwy gydol tymor yr hydref, a bydd y cyntaf ohonynt ar gael yn ddiweddarach y mis hwn ochr yn ochr â chyhoeddi manylebau TGAU Yn arbennig i Gymru CBAC.

Rydym hefyd yn datblygu pecyn dysgu proffesiynol wedi’i dargedu ar gyfer uwch-arweinwyr i’w cefnogi wrth i gymwysterau newydd a’r Hawl i Ddysgu gael eu cyflwyno o fis Medi 2025 ymlaen. Bydd hyn yn ategu gwaith cydweithwyr yn Llywodraeth Cymru sy’n ymwneud â chynllunio’r cwricwlwm, cynnydd ac asesu. A bydd hefyd yn ategu amserlen ddysgu broffesiynol CBAC ar gyfer TGAU Yn arbennig i Gymru. Caiff manylion llawn y pecyn dysgu proffesiynol eu cyhoeddi yn Dysg erbyn diwedd mis Medi.

Datganiad Ysgrifenedig: Cyhoeddi Canllawiau ar Ddysgu 14 i 16 y Cwricwlwm i Gymru (18 Medi 2024)

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Darllenwch y datganiad hwn a gyhoeddwyd heddiw gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, Lynne Neagle.

Mae’n cynnwys argymhellion ar gyfer gwelliannau i gyflog ac amodau athrawon o fis Medi 2024.

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

O fis Medi 2026, bydd pob dysgwr 3-16 oed yn dilyn y Cwricwlwm i Gymru.  Mae’r cwricwlwm newydd yn  ceisio sicrhau bod pob dysgwr yn gadael addysg yn 16 oed gyda’r wybodaeth, y sgiliau a’r ddealltwriaeth sydd eu hangen arnynt i lwyddo wrth iddynt symud i gam nesaf eu haddysg, hyfforddiant neu gyflogaeth.

Yn dilyn yr ymgynghoriad yn gynharach eleni, bydd canllawiau statudol yn cael eu cyhoeddi ym mis Medi yn nodi’r gofynion cyfreithiol a disgwyliadau polisi Llywodraeth Cymru ar gyfer cwricwlwm ysgol ar gyfer dysgwyr 14 i 16 oed o dan y Cwricwlwm i Gymru.  

I ategu’r canllawiau, bydd pecyn o ddysgu proffesiynol ac adnoddau i gefnogi ysgolion wrth iddynt gynllunio, gweithredu ac adolygu eu cwricwlwm ar gyfer blynyddoedd 10 ac 11. 

Bydd hyn yn cynnwys astudiaethau achos o arferion da, dysgu proffesiynol ar effeithiolrwydd dysgwyr a chymorth wedi’i dargedu ar gynllunio’r cwricwlwm.

Y TGAU newydd

Mae Cymwysterau Cymru wedi diwygio cymwysterau TGAU yng Nghymru i adlewyrchu’r hyn sy’n cael ei addysgu i ddysgwyr fel rhan o’r Cwricwlwm newydd.

Mae’r TGAU diwygiedig yn cael eu cyflwyno gam wrth gam, a bydd y don gyntaf yn cael eu haddysgu mewn ysgolion o fis Medi 2025.

Bydd gan ysgolion flwyddyn academaidd gyfan i baratoi ar gyfer addysgu’r TGAU newydd ar ôl cyhoeddi’r manylebau terfynol ar gyfer y cymwysterau ym mis Medi 2024 (mae manylebau drafft ar gael yn barod).

Gyda chymorth Adnodd a Llywodraeth Cymru, bydd CBAC yn cynnig pecyn o adnoddau addysgu a chyfleoedd dysgu proffesiynol i gefnogi ysgolion ac ymarferwyr i ddarparu’r cymwysterau newydd hyn.

Cymwysterau 14 i 16 cenedlaethol eraill

Mae’r TGAU yn un o nifer o gymwysterau sy’n cael eu diweddaru i adlewyrchu’r cwricwlwm newydd.

Mae Cymwysterau Cymru hefyd wedi ymgynghori ar gyfres ehangach o gymwysterau ar gyfer disgyblion 14-16 oed yng Nghymru a bellach yn bwrw ymlaen â’r gwaith o’u datblygu.

Bydd y rhain yn cynnwys y cymhwyster cyffrous newydd VCSE, Cymwysterau Sylfaen a’r Gyfres Sgiliau (sef Sgiliau Bywyd, Sgiliau Gwaith a’r Prosiect Personol).

Bydd y cymwysterau hyn ar gael i’w haddysgu mewn ysgolion o fis Medi 2027.

Bydd Adnodd, Cymwysterau Cymru a Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda chyrff dyfarnu i sicrhau y bydd adnoddau addysgu a dysgu dwyieithog ar gael i gefnogi’r gwaith o ddarparu’r cymwysterau cenedlaethol newydd hyn.

Cadw mewn cysylltiad

Mae gan Cymwysterau Cymru safle penodol ar gyfer y Cymwysterau Cenedlaethol diwygiedig i ddysgwyr 14 i 16 oed lle mae modd cael gafael ar yr wybodaeth ddiweddaraf, cael adnoddau a gofyn cwestiynau.

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Agorodd y cynllun Grant Hanfodion Ysgolion ar gyfer 2024-25 ar 1 Gorffennaf.

Mae hyd at £200 ar gael i blant sy’n dod o deuluoedd incwm is ar gyfer gwisg ysgol a hanfodion eraill, ym mhob grŵp blwyddyn o ddosbarth derbyn hyd at flwyddyn 11.

Er mwyn sicrhau bod pob teulu cymwys yn gwneud cais, rydym wedi ei gwneud hi’n hawdd i ysgolion rannu gwybodaeth ynghylch y grantiau sydd ar gael â rhieni. .

Hyd yn oed os yw dysgwyr yn derbyn Prydau Ysgol am Ddim, mae’n dal i fod yn bwysig gwirio cymhwysedd o ran mynediad at y Grant Hanfodion Ysgol a chyllid ychwanegol ar gyfer ysgolion.

Mae taflen mewn 19 iaith ar gael yma, ynghyd ag adnoddau a chyngor i ysgolion ar sut i rannu gwybodaeth. 

Cynlluniau gwisg ysgol – astudiaethau achos

Yn ogystal â’r grant hanfodion ysgolion, mae mentrau rhagorol yn cael eu cynnal mewn ysgolion ledled Cymru i warchod teuluoedd a chadw costau gwisg ysgol uchel yn is.

Mae astudiaethau achos gan Plant yng Nghymru yn tynnu sylw at rai o’r cynlluniau hyn.

Er enghraifft yn Ysgol Gynradd Blaenhonddan yng Nghastell-nedd Port Talbot, mae disgyblion sydd am achub y blaned wedi helpu i sefydlu cynllun ailgylchu sy’n darparu gwisg ysgol i deuluoedd yn rhad ac am ddim.

Yn Ysgol Emmanuela yn Sir Ddinbych, lle mae 63% o ddisgyblion yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim, mae’r Gymdeithas Rhieni ac Athrawon wedi sefydlu cynllun logo brodwaith am ddim. Mae rhieni’n mynd â siwmperi ysgol i siop leol, mae’r logo yn cael ei frodio, codir tâl ar yr ysgol, ac mae cyflenwyr yn rhoi anfoneb i’r Gymdeithas Rhieni ac Athrawon yn uniongyrchol.

Rhagor o wybodaeth

Llythyr i ysgolion gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, Lynne Neagle

Cymorth gyda chostau ysgol:  https://www.llyw.cymru/hawliwch-help-gyda-chostau-ysgol

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Ysgol ar gyfer disgyblion 3 i 19 oed yw Pen-y-Bryn a hi yw’r ysgol arbennig fwyaf yn Abertawe. Mae gan y disgyblion amrywiaeth eang o anghenion dysgu ychwanegol difrifol, cymhleth a phenodol, gan gynnwys awtistiaeth ac anawsterau cyfathrebu.

Ym mis Mawrth 2024, aeth saith o ddisgyblion ar daith i Fflorida, ynghyd â staff i’w hebrwng. Cymerodd y disgyblion ran mewn gwersi mewn dwy ysgol yn America a chawsant gyfle hefyd i ymgymryd â phrofiad gwaith gyda disgyblion o Orange County.  O ganlyniad i’r daith mae’r disgyblion yn teimlo’n fwy hyderus, wedi dysgu sgiliau bywyd pwysig ac wedi gwneud cysylltiadau â myfyrwyr Americanaidd. Bydd grŵp arall o ddisgyblion yn teithio i Fflorida ym mis Mawrth 2025. 

Gwnaeth Vanessa Palmer, Pennaeth Cynorthwyol Ysgol Pen-y-Bryn, gais am gyllid gan gynllun Taith i roi cyfle i ddisgyblion anturio i amgylchedd gwahanol a datblygu eu sgiliau annibyniaeth a bywyd. “Mae’n bwysig i’n disgyblion gael y cyfle i ddatblygu eu hyder ac i allu cymryd rhan mewn gweithgareddau na fydden nhw erioed wedi cael cyfle i’w gwneud o’r blaen. Doedd rhai disgyblion erioed wedi bod ar awyren o’r blaen, a rhai erioed wedi cael profi gwahanol fwydydd neu ddiwylliannau.

“Golygodd cyllid Taith ein bod wedi gallu cael y gymhareb staff uchel a oedd ei hangen i fynd â’r disgyblion, oherwydd maen nhw’n dibynnu ar gymorth staff ac roedd Taith yn cydnabod hynny. Mae Taith yn un o’r sefydliadau gorau i alluogi cyfnewidiau i’n dysgwyr, ac i’r rhai ag anghenion dysgu ychwanegol hefyd, ac weithiau mae ein disgyblion yn cael eu hanghofio. Maen nhw wedi magu llawer mwy o hyder ers y daith. Maen nhw’n siarad yn ddi-baid am brosiect Taith.”

Mae’r rhan fwyaf o’r strategaethau y mae Pen-y-Bryn yn eu defnyddio i gefnogi eu dysgwyr ADY yn dod o America yn wreiddiol. Trwy brosiect Taith, cafodd staff hefyd y cyfle i weld y strategaethau hyn ar waith drostynt eu hunain ac i ddod ag arfer da yn ôl sydd bellach yn cael ei dreialu a’i addasu ar gyfer anghenion Ysgol Pen-y-Bryn.  Dywedodd Mrs Palmer “Bydd popeth y mae’r staff wedi’i ddysgu yn cael effaith fawr ar ein disgyblion. Rydym yn dymuno datblygu ein staff i fod ar eu gorau un er mwyn i’n dysgwyr gael y cwricwlwm gorau a’r addysg orau un fel y maent yn ei haeddu.”

Dywedodd y Pennaeth, Gethin Sutton, “Mae cyfnewidiau dysgu yn bwysig oherwydd maen nhw’n cyflawni’n union hynny. Mae cyfnewid wedi galluogi ein disgyblion i brofi pethau sydd allan o’u profiad dydd i ddydd ac i weld natur addysg mewn gwahanol rannau o’r byd, i weithio gyda dysgwyr sydd efallai’n edrych yn debyg iddyn nhw ond sy’n byw mewn lle gwahanol iawn i’w cynefin eu hunain, ac mae hynny’n destun llawenydd pur.”

Gwyliwch y fideo i glywed y disgyblion a’r staff yn siarad am eu taith drawsnewidiol, a’r effaith a gafodd arnynt.

Taith yw rhaglen cyfnewid dysgu rhyngwladol Cymru sy’n creu cyfleoedd sy’n newid bywydau i ddysgu, astudio a gwirfoddoli ledled y byd. Hyd yn hyn, mae 3528 o ddysgwyr a staff wedi cymryd rhan mewn cyfnewidiau dysgu ledled y byd ers lansio’r rhaglen yn 2022.

Diben Taith yw gwneud cyfnewidiau rhyngwladol yn fwy cynhwysol a hygyrch ac mae’n annog pobl o grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol i gymryd rhan – gan gynnwys rhai o gefndiroedd difreintiedig, cefndiroedd ethnig leiafrifol, pobl anabl a phobl ag anghenion dysgu ychwanegol. Mae Taith yn cynnig cymorth ychwanegol i sefydliadau sy’n gweithio gydag unigolion o gefndiroedd difreintiedig, pobl anabl, a phobl ag anghenion dysgu ychwanegol.

I gael gwybod rhagor am Taith a’r arian sydd ar gael ewch i www.taith.cymru.

Bydd y cylch nesaf ar gyfer ceisiadau am gyllid oddi wrth brosiectau cydweithredol rhyngwladol dan arweiniad sefydliadau addysg a hyfforddiant yng Nghymru yn cychwyn ym mis Hydref 2024.

Bydd Llwybr 1 (symudedd ar gyfer cyfranogwyr) yn agor ym mis Ionawr 2025.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma: Cyfleoedd ariannu sector ysgolion Taith

Darllenwch y dudalen hon yn Saesneg

Yn ystod y tri mis diwethaf, mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg, Lynne Neagle, wedi ymweld ag ysgolion a lleoliadau ac wedi cyfarfod ag unigolion o bob rhan o’r sector addysg er mwyn gweld y Cwricwlwm i Gymru ar waith a gwrando ar eu profiadau.

Mae cynnydd sylweddol yn cael ei wneud mewn sawl maes, ond mae rhai ymarferwyr yn gofyn am fwy o gymorth i’w helpu i ddatblygu eu cwricwlwm. Bydd pob grŵp blwyddyn yn dysgu drwy’r Cwricwlwm i Gymru o fis Medi 2026.

Yn ystod ei Datganiad Llafar yn y Senedd, amlinellodd Ysgrifennydd y Cabinet pa gymorth fydd ar gael i helpu’r gweithlu.

Cyd-gefnogaeth a fydd ar gael yn genedlaethol ym meysydd dylunio’r cwricwlwm, cynnydd ac asesu

Bydd gwaith yn dechrau ar hyn yn yr hydref, a chaiff adnoddau a thempledi clir eu cyhoeddi er mwyn esbonio i ysgolion sut i ddatblygu a gwella eu cwricwlwm – waeth beth yw eu man cychwyn.

Bydd hyn hefyd yn helpu i roi rhagor o fanylion ar ddulliau o asesu dysgu, gwerthuso cynnydd, a chyfathrebu am y broses. Byddwn yn cyhoeddi’r cyntaf o’r rhain y gwanwyn nesaf ac yn parhau i adeiladu arnynt y flwyddyn academaidd ganlynol.

Byddwn hefyd yn rhannu enghreifftiau o wahanol ffyrdd o weithredu yn ymarferol.

Y Fframweithiau Llythrennedd, Rhifedd a Chymhwysedd Digidol

Bydd y rhain yn cael eu rhoi ar sail statudol, a threfnir rhaglen o Ddysgu Proffesiynol Cenedlaethol i gefnogi Llythrennedd a Rhifedd ar draws y cwricwlwm. Caiff hyn ei dreialu yn 2025 a’i ehangu drwy gydol blwyddyn academaidd 2025/26.

Bydd ymgynghoriad ar fframwaith Llythrennedd a Rhifedd diwygiedig a chryfach yn cael ei gynnal yn 2025, gyda’r bwriad o gyhoeddi canllawiau statudol yn 2026.

Deunyddiau i gefnogi’r gwaith o ddylunio a chynllunio dysgu o fewn ac ar draws y Meysydd Dysgu a Phrofiad, a fydd yn cael eu treialu’r flwyddyn academaidd nesaf, gan helpu ysgolion i ddewis cynnwys i ddatblygu gwybodaeth a sgiliau ar draws gwahanol feysydd a disgyblaethau.

Dywedodd Lynne Neagle:

“Nid yw hyn yn tynnu unrhyw beth oddi wrth yr ysgolion hynny sydd eisoes yn gweithredu’r Cwricwlwm ar gyfer eu plant.

“Mae hyn yn ymwneud â sefydlu sylfaen gadarn ar gyfer y rhai sydd ei angen – a pheidio â chyfyngu ar yr arloesedd rydyn ni eisoes yn ei weld ar draws y wlad”.