Fel addysgwyr, rydych chi’n gweld yn uniongyrchol sut mae maeth yn effeithio ar egni eich disgyblion a’u gallu i ganolbwyntio, yn ogystal â’r gallu i ddysgu a ffynnu.
Mae’r bwyd y gellir ei ddarparu mewn ysgolion yn cael ei newid fel y gall pob plentyn yng Nghymru fanteisio ar ddeiet maethlon sy’n cyd-fynd â’r cyngor deietegol diweddaraf.
Rydym yn lansio ymgynghoriad ar Fwyta ac Yfed yn Iach mewn Ysgolion a Gynhelir yng Nghymru i helpu i lywio’r newidiadau hyn.
Rydyn ni’n golygu diweddaru:
- Pa fwydydd a diodydd y gellir eu darparu mewn ysgolion
- Canllawiau i arlwywyr ar y rheoliadau, gan gynnwys gofynion deietegol a ragnodir yn feddygol (deietau arbennig)
- Canllawiau ar gyfrifoldebau o ran hyrwyddo bwyta ac yfed yn iach
Bwyd iach i ysgolion | LLYW.CYMRU
Cwmpas yr ymgynghoriad:
Rydyn ni’n casglu eich barn mewn tair rhan.
- Ysgolion cynradd: Cynigion newydd ar gyfer bwyd a diod
Bydd y rhain yn gwneud y canlynol:
- Cynnig mwy o ffrwythau a llysiau i helpu plant Cymru i gael eu “pump y dydd”
- Cynnwys carbohydradau startshlyd (fel grawn cyflawn) oherwydd bod tystiolaeth yn awgrymu nad yw plant Cymru yn cael digon o ffibr
- Cyfyngu ar fwydydd crwst, pwdinau a bwydydd wedi’u pobi a felyswyd, ynghyd â bwydydd wedi’u ffrio, hyn i gyd ar sail y cyngor deietegol diweddaraf
- Teilwra maint dognau ar sail grwpiau oedran er mwyn gwastraffu llai o fwyd
- Cynnig llai o gig wedi’i brosesu a chyfyngu ar ddewisiadau amgen wedi’u prosesu i bysgod a chig, gan y gallant fod yn uchel mewn halen a braster dirlawn
- Diogelu cig coch mewn cymedroldeb i sicrhau bod plant yn mwynhau ei fanteision maethol
- Gwahardd diodydd siwgrllyd, sy’n gysylltiedig â gordewdra a phydru dannedd
2. Hyrwyddo bwyta’n iach: Canllawiau cliriach ar gyfrifoldebau
Bydd y rhain yn:
- Diffinio yn glir ddyletswyddau awdurdodau lleol a chyrff llywodraethu ysgolion o ran hyrwyddo bwyta’n iach
- Darparu enghreifftiau ymarferol o sut y gall ysgolion hyrwyddo arferion bwyta iach yn effeithiol
- Egluro pwy sy’n gyfrifol am ddyletswyddau penodol mewn gwahanol leoliadau ysgol
- Esbonio sut y gall ysgolion ddangos eu bod yn bodloni’r gofynion cyfreithiol arnynt
- Cefnogi dull ysgol gyfan o greu amgylchedd iachach o ran bwyd
3. Ysgolion uwchradd: Galwad am dystiolaeth am fwyd a diod a weinir ar hyn o bryd
Gwyddom fod y ffordd y mae dysgwyr yn yr sector uwchradd yn dewis cael bwyd yn yr ysgol wedi newid. Mae’n edrych yn wahanol i ysgolion cynradd lle mae’r rhan fwyaf o blant yn eistedd gyda’i gilydd am ginio dau gwrs traddodiadol wedi’i ddarparu ar blatiau.
Mae gan ddysgwyr uwchradd fwy o ddewis, mwy o ymreolaeth, ac mae amrywiaeth o fwydydd ar gael iddynt eu bwyta “wrth fynd” yn ogystal â phrydiau ar blât.
Rydym yn casglu mwy o ddata ar fwyd mewn ysgolion uwchradd. Rydym hefyd yn chwilio am dystiolaeth i’n helpu i ddeall sut orau i fynd ati i gynnig bwyd sy’n gytbwys faethlon a deniadol mewn ysgolion uwchradd.
Sut byddwn ni’n defnyddio’ch gwybodaeth
Bydd eich ymatebion yn ein helpu i lunio:
- Canllawiau newydd ar hyrwyddo bwyta’n iach mewn ysgolion
- Rheoliadau newydd ar gyfer bwyd a diod mewn ysgolion (gan ddechrau yn 2026-27)
- Cynlluniau ar gyfer y dyfodol ar gyfer gwella rheoliadau bwyd ysgolion uwchradd
Rhowch eich barn i ni drwy gymryd rhan yn yr ymgynghoriad.